Tüp Bebek ve İnfertilite Derneği'nin (TÜBİD) 5. Kongresi, KKTC'de 1200'ün üzerinde uzmanın katılımıyla gerçekleştirildi. Kongrede, Kadın Hastalıkları-Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Prof. Dr. Bülent Tıraş'ın da vurguladığı gibi, üreme tıbbındaki en son gelişmeler ve özellikle yapay zekanın tüp bebek laboratuvarlarındaki kullanımı öne çıktı.
Prof. Dr. Tıraş, yapay zekanın tüp bebek alanında önemli bir dönüşüm başlattığını belirterek, bu teknolojinin yakın gelecekte daha da hızlı bir ilerleme sağlayacağını öngördü. Yapay zeka destekli sistemlerin, özellikle sperm bulma konusunda zorluk yaşayan erkekler için yeni umutlar doğurduğunu ifade etti. ABD'de geliştirilen 'Rare Sperm Search' adlı sistem, embriyologların günler süren tarama işlemini yapay zeka ile sadece 3 saate indirebiliyor. Bu teknoloji sayesinde, azospermi (menide hiç sperm bulunmaması) gibi durumlarda bile az sayıda sperm bulunarak çocuk sahibi olma şansı artıyor. Bu yöntemin kullanıldığı ilk bebeğin 6 ay önce dünyaya geldiği bilgisi paylaşıldı.
Türkiye'de de doğurganlık hızının giderek azaldığına dikkat çeken Prof. Dr. Tıraş, bunun nedenleri arasında çocuk sahibi olma yaşının ilerlemesini gösterdi. Ortalama ilk evlilik yaşının yükselmesiyle birlikte üreme tıbbına olan ihtiyacın arttığını belirtti. Bu doğrultuda Sağlık Bakanlığı ile yaş kriterleri, SGK koşulları ve devlet desteğinin yeniden değerlendirilmesi konusunda görüşmeler yapıldığını aktardı. Yumurta dondurma koşullarının da gözden geçirilmesi gerektiği vurgulandı.
Yapay zekanın tüp bebek tedavisindeki rolüne değinen Prof. Dr. Tıraş, mevcut durumda yapay zekanın nihai kararı tek başına vermediğini, ancak klinik ekibe seçenekler sunduğunu söyledi. Gelecekte yapay zekanın karar alma süreçlerindeki rolünün artabileceği öngörülüyor. Ayrıca, embriyolardan sıvı örneği alarak genetik bilgi elde etme, PRP ve eksozom uygulamaları, kök hücre çalışmaları gibi farklı araştırma alanlarının da bulunduğunu ancak bunların henüz standart tedavi yöntemleri olmadığını belirtti.
Türkiye'deki tüp bebek laboratuvarlarında da robotik mikroenjeksiyon gibi yeniliklerin kullanıldığına dikkat çekildi. Yapay zeka, embriyo ve sperm seçimi, embriyo gelişimi takibi gibi aşamalarda görev alarak insan hatalarını azaltmayı, kişiselleştirilmiş tedaviler geliştirmeyi ve gebelik oranlarını yükseltmeyi hedefliyor. Bu teknolojilerle en kaliteli spermlerin seçilmesi amaçlanıyor.
