Türkiye genelinde şehirlerin dijital dönüşümünü hızlandıracak “2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı” Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Resmî Gazete’de yayımlandı. Yeni plan, belediyecilikten ulaşıma, atık yönetiminden enerji kullanımına kadar birçok alanda en az 50 akıllı şehir uygulamasının hayata geçirilmesini hedefliyor.
Genelgede, “Öncelikli olarak akıllı şehir dönüşümü, veri yönetimi ve yapay zekâ destekli karar alma mekanizmaları gibi akıllı şehir hizmetlerinin entegrasyonuna ve dijital şehir yönetimine odaklanılacaktır.” ifadeleri yer aldı.
DÖRT STRATEJİK AMAÇ, SEKİZ HEDEF VE OTUZ İKİ EYLEM
Eylem planı, uygulamaya, izlemeye ve ölçmeye yönelik 4 stratejik amaç, 8 hedef ve 32 eylemden oluşuyor. Ayrıca 297 uygulama adımının bulunduğu planın ilk aşamasında, Türkiye'deki belediyelerin akıllı şehir dönüşümüne hazırlanması öngörülüyor.
81 İL İÇİN YOL HARİTASI HAZIRLANACAK
2026 yılı sonuna kadar tüm 81 ilde akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları oluşturulacak. Her belediyede özel akıllı şehir birimleri kurulması da planlanıyor. 2027 yılında ise büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesi de bu sürece dahil edilecek. Bu kapsamda toplam 268 belediyede coğrafi bilgi sistemi temelli gelişim planları hazırlanacak.
2028’DE EN AZ 50 UYGULAMA HAYATA GEÇİRİLECEK
Planın temel hedeflerinden biri, uygulamaların doğrudan şehir yaşamına entegre edilmesi. 2028 yılına kadar en az 50 akıllı şehir uygulamasının sahada faaliyete geçirilmesi amaçlanıyor. 2030 yılı itibarıyla ise akıllı şehir teknolojilerinde yerli üretim oranının en az yüzde 80 olması şartı aranacak. Sektörde 500 girişimci şirketin desteklenmesi ve sürece hukuki altyapı sağlayacak Akıllı Şehir Kanunu’nun yürürlüğe girmesi planlanıyor.
AFETLERE KARŞI AKILLI SİSTEMLER DEVREYE GİRECEK
Yeni yol haritası, afetlere hazırlık konusunda da güçlendirmeler içeriyor. Erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmalarının geliştirilmesiyle afetlere karşı direncin artırılması hedefleniyor. TOKİ, kentsel dönüşüm ve yeni konut projelerini “akıllı bölgeler” yaklaşımıyla entegre edecek. Yeni yaşam alanlarının yeşil enerjiyle çalışması ve su-enerji kayıplarının sensörlerle anlık olarak tespit edilmesiyle çevreye duyarlı tasarımların yaygınlaştırılması amaçlanıyor.
AKILLI AYDINLATMA VE VATANDAŞ KATILIMI
Şehirlerde akıllı sokak aydınlatmalarının kullanımıyla enerji tasarrufu sağlanması öngörülüyor. Ayrıca vatandaşlar, mobil uygulamalar aracılığıyla mahallelerindeki sorunları doğrudan ilgili birimlere bildirebilecek. Bu sayede vatandaşların şehir yönetimine daha aktif katılımı hedefleniyor.
