Polonya Kültür ve Ulusal Miras Bakanlığı, detektör kullanıcılarının arama izin süreçlerini kolaylaştırmak amacıyla Dijitalleşme Bakanlığı ile ortak bir mobil uygulama projesi üzerinde çalışıyor. 1 Ocak 2027'de kullanıma sunulması hedeflenen sistem, amatör arayıcıların bürokratik onay süreçlerini beklemeden bildirimde bulunarak hazine avı yapmalarına imkan tanıyacak.
13 Temmuz 2023 tarihli yasal düzenlemeye dayanan yeni modelde, Voyvoda Tarihi Eserler Koruyucusu'nun onay süreci ortadan kalkıyor. Uygulama üzerinden bildirim yapan kullanıcılar, herhangi bir bekleme süresi olmadan doğrudan arama faaliyetlerine başlayabilecek.
Bu düzenleme kapsamında, tarihi veya bilimsel açıdan değerli buluntuları bildiren kullanıcılara ödül verilmesi öngörülüyor. Standart ödül tutarı, ortalama maaşın 25 katı olan yaklaşık 230 bin Polonya Zlotu (PLN), yani yaklaşık 2 milyon 900 bin lira olarak belirlendi. İstisnai durumlarda bu miktarın 30 katına kadar çıkabileceği belirtiliyor. Bakanlığın 2024 yılı projeksiyonlarına göre, ödül bütçesinin yıllık 6,5 milyar PLN'ye ulaşması bekleniyor.
Ancak, Bakanlığın danışman organı Ulusal Miras Enstitüsü ve çeşitli bilim çevreleri, uygulamanın tescil edilmemiş alanlarda tahribata yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu. Enstitü, koruma kurullarının müdahale yetkisinin kısıtlanmasının ve yüksek maddi teşviklerin, bilimsel yöntemler dışındaki arama faaliyetlerini artırabileceğini ifade etti. Kültür ve Ulusal Miras Bakanlığı yetkilileri ise mevcut metnin bir milletvekili teklifi sonucunda oluştuğunu ve arkeolojik varlıkların güvenliğini sağlamaya yönelik yeni yasal düzenlemeler üzerinde çalışmaların sürdüğünü bildirdi.
