Karabük Üniversitesi bünyesinde yürütülen yeni bir araştırma projesi ile tarihi yığma taş yapılardaki yüzey hasarlarının tespit edilmesi hedefleniyor. TÜBİTAK 1002 programı kapsamında desteklenen çalışma, dijital teknolojileri kültürel mirasın korunması sürecine dahil etmeyi amaçlıyor.
Yapay Zeka Destekli Hasar Tespit Modeli Geliştiriliyor
Safranbolu Başak Cengiz Mimarlık Fakültesi'nde gerçekleştirilen projede, makine öğrenmesi modelleri kullanılarak tarihi yapıların yapısal sağlıklarının izlenmesi planlanıyor. Proje yürütücülüğünü Doç. Dr. Mehmet Mutlu üstlenirken, araştırmacı kadrosunda Arş. Gör. Mustafa Haki Eraslan, Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Bilgehan İyican ve Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü personeli Doç. Dr. Serap Sevgi yer alıyor.
Çalışma kapsamında Safranbolu, Tokat, Amasya, İstanbul, Bartın, Kastamonu ve Bolu illerindeki tarihi taş yapılardan yüzey hasar verileri toplanıyor. Elde edilen veriler, derin öğrenme algoritmaları aracılığıyla eğitiliyor. Yapıların fotogrametrik verileri kullanılarak oluşturulan üç boyutlu modeller üzerinden, cephe görüntüleri yapay zeka tabanlı sistemle analiz ediliyor. Bu sayede çatlak ve deformasyon gibi yüzey hasarları otomatik olarak belirleniyor.
Dijital Belgeleme ve Rölöve Süreçleri Hızlanıyor
Geliştirilen sistem ile geleneksel yöntemlerin ötesine geçilmesi ve uzman denetimli bir iş akışının oluşturulması hedefleniyor. Analizlerin ardından rölöve ve hasar tespit raporlarının hazırlanması süreci dijitalleşiyor. Arş. Gör. Mustafa Haki Eraslan, projenin önemli aşamalarının tamamlandığını ve kalan çalışmaların proje takvimi içerisinde bitirileceğini ifade etti.
