İngiltere'de bu hafta yaşanan ve binlerce uçuşun iptaline yol açan hava trafik kontrol sistemindeki kesintinin, bir askeri uçağın sisteme 'asılsız' uçuş verisi girmesiyle meydana geldiği bildirildi. Ulusal Hava Trafik Hizmetleri (Nats) tarafından kullanılan sistemin dört saat boyunca çökmesi sonucu 2.000'den fazla uçuşun iptal edilmesiyle yüz binlerce yolcu etkilendi.
Financial Times'ın olay hakkında bilgi sahibi dört kişiye dayandırdığı habere göre, kesintiye bir İngiliz askeri uçağının sunduğu uçuş planının neden olduğu belirtildi. Bu durum, Nats'ın kullandığı hava trafik kontrol sistemlerinde birkaç saat boyunca düzeltilemeyen bir arızaya yol açtı. Gazete ayrıca, Nats operasyon görevlisi Kathryn Leahy'nin çok sayıda havalimanı ve havayolunun operasyon yöneticilerini arayarak, sistemin özel bir yedekleme sistemine sahip olmadığını bildirdiğini yazdı. Bunun nedeninin, Nats'ın sistemlerinin 'tamamen yenilenmesi' sürecinde olması ve saklanan veri miktarının kopyalamayı 'çok maliyetli' hale getirmesi olarak açıklandı.
Kriz, Nats'ın üst yöneticisi Martin Rolfe üzerinde baskı oluşturdu. Rolfe, Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander tarafından Çarşamba günü bir toplantıya çağrıldı. Alexander, sorunun kaçınılmaz olmadığına inanmadığını belirterek, Rolfe'dan bir hafta içinde kesintinin nedenleri hakkında rapor sunmasını istedi. Ayrıca Sivil Havacılık Otoritesi (CAA) tarafından olayla ilgili bağımsız bir inceleme başlatılmasını emretti.
Bu olay, Ağustos 2023'te yaşanan ve teknik bir sorun nedeniyle yaklaşık 1.600 uçuşun gecikmesine neden olan kesintiden bu yana İngiliz ticari hava sahasını etkileyen en ciddi sorun oldu. Olayın ardından Nats eleştirilmiş, CAA sistemleri iyileştirmek için 34 tavsiye sunmuştu ve bu tavsiyelerin tamamının uygulandığı belirtilmişti. Rolfe, başlangıçta şüphelenilen siber saldırı olasılığını reddederek, "50 yıllık operasyonumuzda daha önce hiç yaşanmamış bir olayla karşı karşıya olduğumuza inanıyorum, bu yüzden bu farklı bir şey olacak" dedi.
Birçok havayolu şirketi, yaşanan aksaklık nedeniyle Rolfe'un istifasını veya görevden alınmasını talep etti. Ryanair'in üst yöneticisi Michael O'Leary, Rolfe'u "kendi derisini kurtarmak için yalan söylemekle" suçladı ve pozisyonunun "sürdürülemez" olduğunu söyledi. O'Leary, "Daha fazla soruşturmaya, daha fazla rapora ve Martin Rolfe'un değişim, dayanıklılık ve etkili bir yedek sistem vaat edeceği başka bir parlamento komitesi duruşmasına ihtiyacımız yok" diye ekledi.
Gecikmeler nedeniyle yolcularla dolu bazı uçaklar dört saatten fazla bilgi beklerken, İngiltere'ye varması planlanan uçuşlar farklı havalimanlarına yönlendirildi, bazıları Almanya'ya iniş yapmak zorunda kaldı. Olayın yaygın etkisine rağmen, gecikmelerin "olağanüstü koşullardan" kaynaklandığı belirtildiği için etkilenen yolcuların tazminat talep etme olasılığının düşük olduğu anlaşıldı.
Savunma Bakanlığı, ordunun herhangi bir kusuru olmadığını belirtti. Bakanlık sözcüsü, "Ordunun herhangi bir hatası olduğuna dair bir gösterge olduğuna inanmıyoruz. Bu, Nats'ın devam eden soruşturmasına tabidir, bu nedenle soruşturma devam ederken daha fazla yorum yapmamız uygunsuz olacaktır" açıklamasını yaptı.
