Avustralya'da 10 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe giren sosyal medya yaş sınırı düzenlemesi, çocukları cezalandırmak yerine platformlara 16 yaşından küçük kullanıcıların hesap sahibi olmasını engelleme yükümlülüğü getirdi. Düzenleme, TikTok, YouTube, Snapchat, Reddit, X, Threads, Twitch ve Kick gibi platformları kapsıyor. Ancak, çocukların hesap açmadan içerik izlemesi veya başkalarına ait hesapları kullanması gibi durumlar doğrudan engellenemedi.
Düzenlemenin uygulanmasından üç ay sonra yapılan bir araştırmaya göre, 10-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 81,5'i, yaş sınırlamasına tabi sosyal medya platformlarından en az birini son dört hafta içinde kullandığını belirtti. Yasak öncesinde bu oran yüzde 85,9 seviyesindeydi. Kullanımda bir miktar düşüş gözlense de, bu azalmanın hesap sahipliğindeki gerilemenin oldukça gerisinde kaldığı görüldü. Sonuçlar, hesabı kapanan çocukların platformlardan tamamen ayrılmadığını ve sosyal medya kullanımının farklı yollarla devam ettiğini gösteriyor.
Kendisine ait en az bir yaş sınırlamalı sosyal medya hesabı bulunan çocukların oranı yüzde 52,4'ten yüzde 42,1'e gerileyerek, ilk üç ayda yaklaşık yüzde 20'lik bir düşüş kaydetti. Araştırmaya katılan çocukların yüzde 37'si hem düzenleme öncesinde hem de sonrasında kendi hesabını kullanmayı sürdürdü. Yüzde 13'lük bir kesimin hesabı kapanırken, yüzde 5'i daha önce olmayan yeni bir hesaba sahip olduğunu belirtti.
Hesabını koruyan çocukların yüzde 50,2'si, kullandığı platformun yaşını doğrulamasını hiç istemediğini ifade etti. Yüzde 18,2'lik bir kesimde ise sistem, çocuğun yaşını yanlış hesaplayarak kullanıcının en az 16 yaşında olduğu sonucuna vardı. Çocukların yüzde 37,1'i, hesabındaki doğum tarihini 16 yaş veya üzeri gösterecek şekilde güncelledi. VPN kullanımı veya ebeveyn yardımıyla yeni hesap açma yöntemleri ise daha sınırlı kaldı. Rapor, çocukların karmaşık yöntemlere başvurmadan erişimi sürdürebildiğine işaret ediyor.
Yaş sınırlamasına tabi platformlar arasında en çok kullanılan hizmet YouTube oldu. Son dört haftada YouTube kullandığını belirtenlerin oranı yüzde 73,6 olarak ölçüldü. TikTok yüzde 34,6 ile ikinci, Snapchat yüzde 27,9 ile üçüncü sırada yer aldı. X'in kullanım oranı yüzde 25,5, Threads'in oranı yüzde 17,2 olarak kaydedildi. Reddit yüzde 9,4, Twitch yüzde 5, X yüzde 3,4, Threads yüzde 4,1 ve Kick yüzde 1,1 kullanım oranına ulaştı.
Çocukların kendi adlarına sahip oldukları hesaplar incelendiğinde YouTube ve Snapchat yüzde 23,3 ile ilk sırayı paylaştı. TikTok hesabı bulunanların oranı yüzde 21,7, X hesabına sahip olanların oranı ise yüzde 19,3 olarak hesaplandı. X'te çocukların kendi hesabına sahip olma oranı yüzde 11,2'de kaldı. Veriler, hesap silinmesine rağmen video ve mesajlaşma odaklı platformlardaki kullanımın sürdüğünü ortaya koyuyor.
Çocukların sosyal medyayı kullanma sıklığında ilk üç ayda belirgin bir düşüş görülmedi. Düzenleme öncesinde çocukların yüzde 60,6'sı sosyal medyayı günde en az bir kez kullanırken, bu oran takip araştırmasında yüzde 57,7 oldu. Sosyal medya kullanan çocuklar, okul günlerinde bu platformlarda ortalama 2 saat 9 dakika, hafta sonlarında ise ortalama 3 saat 58 dakika geçirdi. Medyan kullanım süresi okul günlerinde 2 saat, hafta sonlarında 3 saat 30 dakika olarak ölçüldü.
Sosyal medya düzenlemesinin ardından çocukların çevrim içi faaliyetleri tamamen azalmadı, farklı alanlara yöneldi. Mesajlaşma platformlarını her gün veya daha sık kullanan çocukların oranı yüzde 40,5'ten yüzde 52,3'e yükseldi. Her gün çevrim içi oyun oynayanların oranı da yüzde 26,4'ten yüzde 29'a çıktı. Yaş sınırlaması kapsamındaki Reddit'in kullanımı yüzde 6,1'den yüzde 9,4'e, Kick'in kullanımı yüzde 0,2'den yüzde 1,1'e yükseldi. BeReal gibi diğer platformlarda da artışlar görüldü.
Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri, ebeveynlerin çocuklarının sosyal medya kullanımına ilişkin farkındalığındaki gerileme oldu. Çocuğunun son dört haftada sosyal medya kullandığını bilmeyen ebeveynlerin oranı yüzde 23,3'ten yüzde 33,3'e çıktı. Sorun özellikle 10-12 yaş grubunda büyüdü; bu yaş grubundaki çocukların sosyal medya kullanımından habersiz olan ebeveynlerin oranı yüzde 35,4'ten yüzde 49,1'e yükseldi. Kız çocuklarının ebeveynlerinde de habersizlik oranı yüzde 20,2'den yüzde 33,2'ye ulaştı.
Çocukların yüzde 65,4'ü sosyal medya yaş sınırının yaşamlarında herhangi bir değişiklik yaratmadığını belirtti. Bazı çocuklar iletişim kurmanın zorlaştığını ve arkadaşlarından uzaklaştığını söylerken, bazıları daha güvende ve daha az baskı altında hissettiğini ifade etti.
