Avrupa, son yıllarda batarya endüstrisinde önemli adımlar atmış olsa da bazı yüksek profilli başarısızlıklar yaşadı. İsveçli Northvolt ve Norveçli Morrow'un iflas başvuruları, kıtanın teknolojik bir değişimi kaçırma endişelerine yol açtı.
Ulaşım ve sanayinin fosil yakıtlardan elektriğe geçişiyle birlikte bataryalar büyüme potansiyeli yüksek bir alan olarak görülüyor. Ancak, yeni ürünlerin pazara sunulması için gereken uzun süre ve özellikle Çin'den gelen yoğun rekabet, önemli riskler barındırıyor.
Bu noktada, Hollandalı teknoloji firması LeydenJar'ın CEO'su Christian Rood'a göre, çözüm neredeyse hayal edilemeyecek kadar küçük ölçeklerde yatıyor olabilir. Teknoloji firması LeydenJar, elektrik hücrelerinin bir öncüsü olan 18. yüzyıldan esinlenerek, tüm bataryaların temel bileşenlerinden biri olan anotları daha hafif ve daha verimli hale getirmek için plazma biriktirme (plasma deposition) tekniğini kullanıyor.
Silikon, anotlarda kullanılabilecek oldukça etkili ve ucuz bir malzemedir. Ancak saf silikon, batarya çalışırken ve şarj edilirken genişleyip büzülerek çatlamalara neden olabilir. LeydenJar, plazma biriktirme yöntemiyle, çatlamaya direnç gösteren ultra ince saf silikon folyo üreterek batarya ömrünü, şarj hızını ve enerji yoğunluğunu önemli ölçüde artırmayı hedefliyor. Rood, bu yöntemin bataryalardaki darboğazı ele aldığını belirtiyor.
Ticari ölçekli üretim 2026'nın sonunda başlayacak. Bu süreç, 'Derin Teknoloji' (Deep Tech) inovasyonları için gereken zaman ve yatırımı tanımlıyor. LeydenJar'ın fabrikasının, bilgisayar çip endüstrisindeki önemli oyunculara ev sahipliği yapan Eindhoven'da bulunması tesadüf değil. Rood, yarı iletken ve batarya teknolojileri arasındaki geçişin kendilerini farklı kıldığını ve endüstriyelleşmenin yarı iletken teknolojisi ve tedarikçileriyle çalışmayı gerektirdiğini ifade ediyor.
Bu durum, patentleme ve fikri mülkiyet haklarının güvence altına alınması açısından hem risk hem de fırsat sunuyor. Amerika Birleşik Devletleri veya Çin'de bu tür süreçlerin daha zorlu olabileceği düşünülüyor.
Hollanda ve genel olarak Avrupa'da, batarya pazarında nanoteknoloji geliştirmeye odaklanan birçok küçük 'Derin Teknoloji' girişimi bulunuyor. Bunlardan biri de Delft şehrindeki Powall girişimi. Powall, günümüz bataryalarının hammaddesi olan tozları nano kaplama için ticari ölçekli ekipmanlar geliştiriyor. Bu yöntemde de ölçek çok küçük ve teknik, yarı iletken endüstrisinden doğmuş durumda.
Powall CEO'su Roderik Colen, sistemin günümüz bataryalarının performansını ayarlama ve iyileştirme konusunda birçok fırsat sunduğunu belirtiyor. Colen, nano kaplama ile bataryaların eskime süresinin yavaşlatılabileceğini ve yeni malzemelerle daha yüksek kapasite veya hızlı şarj gibi özellikler kazandırılabileceğini açıklıyor. Bu yeni malzemelerin genellikle dayanıklılık konusunda zayıf kaldığını ve bu nedenle ticari ürün olamadığını, ancak verilen koruyucu kaplamanın bu yeni malzemeleri etkinleştirdiğini vurguluyor.
Ne LeydenJar ne de Powall, tam bir batarya üretimi yapmayı hedefliyor. Her iki firma da Asya'daki müşterilerle ticari ilişkilere sahip. Ancak LeydenJar'dan Christian Rood, bu tür şirketlerin küresel bir yarış haline gelen batarya sektöründe Avrupa'nın konumunu güçlendirebileceğini söylüyor.
